Γονική άδεια: Χρήσιμες ερωταπαντήσεις

Ερώτηση 1: Τι είναι η γονική άδεια;

Απάντηση 1: Η γονική άδεια είναι άδεια για διευκόλυνση των γονέων που ανατρέφουν παιδιά. Είναι ατομικό δικαίωμα κάθε γονέα. (Ν. 4808/2021)

Ερώτηση 2: Ποιος είναι δικαιούχος της γονικής άδειας;

Απάντηση 2: Δικαίωμα στην γονική άδεια έχει κάθε εργαζόμενος γονέας, (φυσικός, θετός ή ανάδοχος), καθώς και κάθε πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα, εφόσον ο γονέας έχει συμπληρώσει ένα  έτος συνεχόμενης ή με διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου στον ίδιο εργοδότη.

Ερώτηση 3: Ποια είναι η διάρκεια της γονικής άδειας ανατροφής;

Απάντηση 3: Η άδεια έχει διάρκεια τεσσάρων μηνών (για κάθε παιδί) και χορηγείται, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει την ηλικία των οκτώ ετών. Σε περίπτωση υιοθεσίας ή αναδοχής , η γονική άδεια χορηγείται από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια. Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, το δικαίωμα των γονέων στη γονική άδεια και στο επίδομα είναι αυτοτελές για το καθένα από αυτά, εφόσον από τη λήξη της άδειας που δόθηκε για το  προηγούμενο παιδί μεσολάβησε ένας χρόνος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδικότερη διάταξη ή ευνοϊκότερη συμφωνία των μερών. Κατ’ εξαίρεση, γονείς διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων δικαιούνται να λάβουν τη γονική άδεια για κάθε παιδί ξεχωριστά, διακεκομμένα ή και συνεχόμενα, χωρίς δηλαδή να μεσολαβήσει ένας χρόνος πραγματικής υπηρεσίας. Επίσης, δικαιούνται να λάβουν το επίδομα της γονικής άδειας από τη ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) για δύο μήνες επιπλέον, ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν μαζί. Γονείς μόνοι, λόγω θανάτου του άλλου γονέα ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου από τον άλλο γονέα, δικαιούνται τη γονική άδεια εις διπλούν.

Ερώτηση 4: Με ποιο τρόπο χορηγείται η γονική άδεια;

Απάντηση 4: Η γονική άδεια ανατροφής χορηγείται συνεχόμενα, τμηματικά ή με άλλο ευέλικτο τρόπο, (όπως ενδεικτικά με τη μορφή μειωμένου ημερήσιου ωραρίου ή σε ημέρες άδειας, οι οποίες μπορούν να κατανέμονται σε εβδομαδιαία ή σε μηνιαία βάση κλπ) κατόπιν αίτησης του γονέα, η οποία υποβάλλεται στον εργοδότη και στην οποία προσδιορίζει την έναρξη και τη λήξη της.

Ερώτηση 5: Μπορεί ο εργοδότης να αρνηθεί τη χορήγηση της γονικής άδειας στον εργαζόμενο γονέα;

Απάντηση 5: Όχι. Ο εργοδότης μετά την αίτηση του εργαζόμενου η οποία θα πρέπει να υποβάλλεται τουλάχιστον ένα μήνα πριν την έναρξη της άδειας, εκτός εάν συντρέχουν έκτακτοι λόγοι, οι οποίοι καθιστούν αναγκαία την έναρξη της άδειας σε μικρότερο χρονικό διάστημα, υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια στον αιτούμενο χρόνο, εκτός αν αυτό θα διατάρασσε σοβαρά την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης. Σε αυτήν την περίπτωση, υποχρεούται να τεκμηριώσει εγγράφως τον λόγο αναβολής χορήγησής της προς τον εργαζόμενο και μπορεί να προτείνει προς αυτόν εναλλακτικές λύσεις ως προς τον χρόνο χορήγησής της ή ευέλικτους τρόπους χορήγησής της. Σε κάθε περίπτωση, ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει τη γονική άδεια εντός δύο μηνών από την υποβολή της αίτησης.

Ερώτηση 6: Η γονική άδεια είναι με αποδοχές;

Απάντηση 6: Όχι, η γονική άδεια είναι άνευ αποδοχών από τον εργοδότη. Η ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) καταβάλλει επίδομα για τους δύο πρώτους μήνες ανεξαρτήτως του τρόπου χορήγησής της. Το μηνιαίο επίδομα είναι ίσο με τον εκάστοτε ισχύοντα κατώτατο νομοθετημένο μισθό, καθώς και αναλογία επιδομάτων εορτών και άδειας.  Γονείς μόνοι, λόγω θανάτου του άλλου γονέα ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου από τον άλλο γονέα, δικαιούνται το επίδομα γονικής άδειας εις διπλούν.

Ερώτηση 7: Τι ισχύει αν και οι δύο γονείς εργάζονται στον ίδιο εργοδότη;

Απάντηση 7: Οι γονείς αποφασίζουν, με κοινή δήλωση, ποιος από τους δύο θα κάνει πρώτος χρήση αυτού του δικαιώματος και για πόσο χρονικό διάστημα.

Ερώτηση 8: Τι ισχύει σε περίπτωση λήψης γονικής άδειας και λήξης σύμβασης ορισμένου χρόνο;

Απάντηση 8: Η γονική άδεια διακόπτεται με τη λήξη της σύμβασης ορισμένου χρόνου και μπορεί να συνεχιστεί σε περίπτωση ανανέωσης ή παράτασης της σύμβασης εργασίας ή και σε περίπτωση που ο εργαζόμενος συνάψει σύμβαση εργασίας με άλλο εργοδότη, αρκεί να συμπληρώσει υπηρεσία ενός έτους στο νέο εργοδότη και να συνεχίζουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις για το δικαίωμα της γονικής άδειας.

Ερώτηση 9: Ποιες είναι οι υποχρεώσεις του εργοδότη μετά την χορήγηση της γονικής άδειας;

Απάντηση 9: Ο εργοδότης πρέπει να υποβάλλει στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ το έντυπο Ε14. Αν η άδεια χορηγείται τμηματικά η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται κάθε φορά.