Στον “αέρα” τα επιδόματα και το πενθήμερο στον επισιτισμό. Χωρίς νέα ΣΣΕ παραμένει ο κλάδος

Η ισχύς της από 12/6/2023 Σ.Σ.Ε. “Για τους όρους αμοιβής και εργασίας του προσωπικού των πάσης φύσεως τουριστικών και επισιτιστικών καταστημάτων όλης της χώρας”, έληξε, συμπεριλαμβανομένης και της τρίμηνης παράτασής της,  στις 31/5/2025.

Η ΣΣΕ είχε κηρυχθεί γενικώς υποχρεωτική και συνεπώς όλοι οι εργαζόμενοι στον κλάδο του επισιτισμού βρισκόταν κάτω από την ομπρέλα προστασίας της εν λόγω ΣΣΕ, τόσο για τις αποδοχές τους όσο και για τους όρους εργασίας (πενθήμερο, διάλειμμα εντός ωραρίου κλπ)

Από 1/6/2025 η ΣΣΕ βρίσκεται σε στάδιο μετενέργειας, ενώ δεν έχει υπογραφεί έως σήμερα νέα ΣΣΕ για τα επισιτιστικά καταστήματα. Τι σημαίνει όμως αυτό; Ποιες είναι οι επιπτώσεις για τους εργαζόμενους;

1. Οι όροι αμοιβής και εργασίας της ΣΣΕ που έχει περιέλθει σε μετενέργεια από 1/6/2025, συνεχίζουν να ισχύουν ως όροι ατομικής σύμβασης, αλλά έχουν χάσει την υποχρεωτικότητά τους. Αν λοιπόν εργαζόμενος και εργοδότης συμφωνήσουν, είναι δυνατή η μετατροπή των όρων της ατομικής σύμβασης του εργαζόμενου και στα μισθολογικά και στα θεσμικά ζητήματα. Για παράδειγμα μπορεί να ορισθεί νέος μισθός (όχι κατώτερος από το νομοθετικώς καθορισμένο) ή να ορισθεί εξαήμερη εβδομαδιαία εργασία (6,66 ώρες την ημέρα).

2. Μετά τη 1η Ιουνίου 2025, (στάδιο μετενέργειας της ΣΣΕ) ο εργοδότης έχει (εντός εύλογου χρονικού διαστήματος) το δικαίωμα μονομερώς, χωρίς δηλαδή τη συναίνεση του εργαζόμενου, να μειώσει τις αποδοχές περικόπτοντας τα επιδόματα που προβλεπόταν στη ΣΣΕ, διατηρώντας μόνο το επίδομα προϋπηρεσίας και σπουδών. Τούτο βασίζεται σε μνημονιακές διατάξεις του 2012 (ΠΥΣ 6/28-2-12) οι οποίες ορίζουν ότι, “Οι κανονιστικοί όροι Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας που θα λήξει ή θα καταγγελθεί, εξακολουθούν να ισχύουν επί ένα τρίμηνο από τη λήξη ή την καταγγελία τους. Κανονιστικοί όροι Συλλογικής Σύμβασης που έχει ήδη λήξει ή καταγγελθεί ισχύουν για ένα τρίμηνο από την ισχύ του Ν.4046/2012. Με την πάροδο του τριμήνου και εφόσον εν τω μεταξύ δεν έχει συναφθεί νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, εξακολουθούν να ισχύουν από τους κανονιστικούς αυτούς όρους αποκλειστικώς οι όροι εκείνοι που αφορούν α) τον βασικό μισθό ή το βασικό ημερομίσθιο και β) τα επιδόματα ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών και επικινδύνου εργασίας, εφόσον τα επιδόματα αυτά προβλέπονταν στις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας που έληξαν ή καταγγέλθηκαν, ενώ παύει αμέσως να ισχύει κάθε άλλο προβλεπόμενο σε αυτές επίδομα. Η προσαρμογή των συμβάσεων στις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου γίνεται χωρίς να απαιτείται προηγούμενη σύμφωνη γνώμη των εργαζομένων.”

Στον “αέρα” λοιπόν βρίσκονται το επίδομα γάμου, το ταμιακό επίδομα και το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, ενώ κινδυνεύει και η υποχρεωτική πενθήμερη εργασία που προέβλεπε η ΣΣΕ, (με κατά παρέκκλιση εξαήμερο), αφού πλέον μπορεί να συμφωνηθεί η κατανομή της 40ωρης εβδομαδιαίας απασχόλησης σε έξι ημέρες.

3. Οι εργοδότες που προσλαμβάνουν προσωπικό από 1/6/2025 και μετά, δεν δεσμεύονται από τούς όρους της ΣΣΕ του επισιτισμού που βρίσκεται σε μετενέργεια, συνεπώς για τους εργαζόμενους αυτούς θα ισχύουν οι ατομικές συμβάσεις εργασίας με τους όρους που έχουν συμφωνηθεί εντός των νομίμων πλαισίων του εργατικού δικαίου.

Για να εξαλειφθούν οι παρενέργειες αυτές, θα πρέπει άμεσα, όχι μόνο να υπογραφεί η νέα ΣΣΕ για τα επισιτιστικά καταστήματα, αλλά και να κηρυχθεί γενικώς υποχρεωτική ώστε όλοι οι εργαζόμενοι στον κλάδο να αισθάνονται ασφαλείς και ισότιμα προστατευμένοι από τους όρους της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, οι οποίοι όμως σε αρκετά σημεία τους θα πρέπει να αναλυθούν να γίνουν περισσότερο κατανοητοί ώστε να μην υπάρχει ουδεμία σύγχυση ή παρερμηνεία  και συνεπώς αντιδικία μεταξύ των εμπλεκομένων μερών.

Αμαργιωτάκης Μανώλης